Chuyển đổi số xanh: Công nghệ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững

Chuyển đổi số xanh là gì?

Chuyển đổi số xanh là quá trình ứng dụng công nghệ số vào vận hành doanh nghiệp với mục tiêu kép: tăng hiệu quả và giảm tác động tiêu cực tới môi trường. Khái niệm này kết hợp hai xu hướng thường được nhắc đến cùng nhau là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Thay vì xem bảo vệ môi trường là một khoản chi phí, doanh nghiệp tìm cách để chính những cải tiến công nghệ giúp tiết kiệm tài nguyên và tiền bạc.

Điều này ngày càng quan trọng với doanh nghiệp Việt Nam. Tại COP26, Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Nhiều đối tác nhập khẩu, đặc biệt từ các thị trường như châu Âu, cũng bắt đầu yêu cầu nhà cung cấp minh bạch hơn về phát thải và quy trình sản xuất. Doanh nghiệp chuẩn bị sớm sẽ có lợi thế khi tham gia chuỗi cung ứng.

Cloud: hạ tầng linh hoạt, tiết kiệm năng lượng

Nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì máy chủ đặt tại văn phòng, chạy liên tục 24/7 dù phần lớn thời gian chỉ dùng một phần nhỏ công suất. Ngoài tiền điện cho máy chủ còn có chi phí làm mát, bảo trì và thay thế thiết bị. Chuyển lên cloud cho phép doanh nghiệp dùng chung hạ tầng của các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, nơi điện năng và hệ thống làm mát được tối ưu ở mức mà một phòng máy nhỏ khó đạt được.

Các nhà cung cấp lớn như AWS, Google Cloud và Microsoft Azure đều đã công bố mục tiêu sử dụng năng lượng tái tạo và cung cấp công cụ theo dõi lượng phát thải gắn với tài nguyên khách hàng sử dụng. Tuy nhiên, cloud chỉ thực sự xanh và tiết kiệm khi được dùng đúng cách.

• Co giãn theo tải: tự động tăng tài nguyên vào giờ cao điểm, giảm vào ban đêm hoặc cuối tuần.
• Tắt môi trường không dùng: máy chủ thử nghiệm, môi trường phát triển nên tự tắt ngoài giờ làm việc.
• Chọn đúng cấu hình: rà soát định kỳ để tránh thuê máy chủ quá lớn so với nhu cầu thực tế.
• Dọn dẹp dữ liệu: xoá bản sao lưu và file cũ không còn giá trị, chuyển dữ liệu ít truy cập sang lớp lưu trữ rẻ hơn.

Tự động hoá quy trình để giảm giấy tờ và thao tác thừa

Một bộ hồ sơ thanh toán in nhiều liên, chuyển qua bốn phòng ban để ký rồi lưu kho nhiều năm là hình ảnh quen thuộc ở không ít công ty. Số hoá và tự động hoá những quy trình này không chỉ tiết kiệm giấy mực mà còn rút ngắn thời gian xử lý từ vài ngày xuống vài giờ, đồng thời giảm sai sót do nhập liệu thủ công.

Hoá đơn điện tử đã là bắt buộc theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, nên đây là điểm khởi đầu tự nhiên. Từ nền tảng đó, doanh nghiệp có thể mở rộng sang các quy trình nội bộ khác. Mỗi tờ giấy, mỗi chuyến xe chuyển hồ sơ được cắt giảm đều là một khoản tiết kiệm cụ thể.

• Hoá đơn điện tử, hợp đồng điện tử và chữ ký số thay cho giấy tờ in ấn.
• Phê duyệt đề xuất, tạm ứng, nghỉ phép trực tuyến ngay trên điện thoại.
• Tự động đồng bộ đơn hàng từ website, sàn thương mại điện tử về phần mềm kho và kế toán.
• Báo cáo định kỳ được tạo và gửi tự động thay vì tổng hợp thủ công bằng Excel.

Dữ liệu: đo được mới tối ưu được

Không thể giảm lãng phí nếu không biết lãng phí nằm ở đâu. Dữ liệu từ phần mềm bán hàng, kho, sản xuất và các thiết bị cảm biến giúp doanh nghiệp nhìn thấy những điểm mà trước đây chỉ đoán bằng kinh nghiệm.

Chẳng hạn, một chuỗi cửa hàng thực phẩm có thể dùng dữ liệu bán hàng theo ngày để dự báo nhu cầu, từ đó nhập hàng sát thực tế hơn và giảm lượng hàng hết hạn phải huỷ. Một xưởng sản xuất có thể gắn đồng hồ đo điện thông minh cho từng máy để phát hiện thiết bị tiêu thụ bất thường hoặc chạy không tải. Một doanh nghiệp giao hàng có thể tối ưu tuyến đường để giảm số km và nhiên liệu.

Bước khởi đầu không cần phức tạp: một bảng điều khiển (dashboard) tập hợp vài chỉ số cốt lõi như điện năng tiêu thụ, tỷ lệ hàng huỷ hay số km vận chuyển theo tháng đã đủ để ban lãnh đạo ra quyết định dựa trên số liệu thay vì cảm tính.

Phần mềm gọn nhẹ và vòng đời thiết bị

Bản thân phần mềm cũng tiêu thụ năng lượng. Một website nặng nề với hình ảnh không nén, mã thừa và quá nhiều thư viện bên ngoài sẽ tốn nhiều băng thông và tài nguyên máy chủ hơn, đồng thời làm chậm trải nghiệm người dùng. Nguyên tắc của phần mềm xanh là thiết kế gọn nhẹ: tối ưu hình ảnh, dùng bộ nhớ đệm và chỉ tải những gì người dùng thực sự cần.

• Ưu tiên định dạng ảnh hiện đại như WebP hoặc AVIF và chỉ tải ảnh khi người dùng cuộn tới.
• Tối ưu truy vấn cơ sở dữ liệu và bộ nhớ đệm để giảm tải cho máy chủ.
• Kéo dài vòng đời thiết bị bằng cách chuyển ứng dụng nặng lên cloud, để máy tính văn phòng cấu hình vừa phải vẫn dùng tốt.
• Tái sử dụng hoặc bàn giao thiết bị điện tử cũ cho đơn vị thu gom, xử lý đúng quy định.

Lộ trình chuyển đổi số xanh cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Chuyển đổi số xanh không đòi hỏi một khoản đầu tư lớn ngay từ đầu. Cách tiếp cận hiệu quả là bắt đầu từ những điểm vừa tiết kiệm chi phí vừa giảm lãng phí rõ ràng nhất, rồi mở rộng dần khi đã thấy kết quả.

Điều quan trọng là xem “xanh” như một tiêu chí khi ra quyết định công nghệ, bên cạnh chi phí và hiệu quả. GREEN TECH có thể cùng doanh nghiệp khảo sát hiện trạng và xây dựng lộ trình phù hợp với quy mô, ngân sách thực tế.

• Đánh giá hiện trạng: liệt kê hạ tầng, phần mềm, quy trình giấy tờ và các khoản chi cho năng lượng.
• Chọn việc dễ làm trước: hoá đơn điện tử, phê duyệt trực tuyến, chuyển email và lưu trữ lên cloud.
• Thiết lập chỉ số: theo dõi chi phí hạ tầng, lượng giấy in, thời gian xử lý hồ sơ theo từng quý.
• Mở rộng có kế hoạch: kết nối dữ liệu giữa các phòng ban, ứng dụng phân tích và tự động hoá sâu hơn.